Πείραμα. Πώς να φτιάξεις ένα σύννεφο;
Με αφορμή τα πρώτα φθινοπωρινά πρωτοβρόχια, τα παιδιά παρατήρησαν τα σύννεφα και αναρωτήθηκαν πώς δημιουργείται η βροχή. Μέσα από πλούσιο διάλογο, πειραματισμό και βιωματικές δράσεις, οδηγηθήκαμε στη διερεύνηση του κύκλου του νερού και των φαινομένων που σχετίζονται με αυτόν.
Αφορμή αποτέλεσε η ερώτηση: «Από τι είναι φτιαγμένο ένα σύννεφο;»
Οι υποθέσεις των παιδιών ήταν πολλές και ευφάνταστες: «από βαμβάκι», «από άσπρο χρώμα», «από χαρτί», «από πούπουλα πουλιών» αναδεικνύοντας τη φυσική περιέργεια και τη δημιουργική τους σκέψη.
Στη συνέχεια, παρατηρήσαμε φαινόμενα από την καθημερινή μας ζωή: τι συμβαίνει όταν καθαρίζουμε τον πίνακα ή το τραπέζι με βρεγμένο πανί και το νερό «εξαφανίζεται», ή γιατί ένα μπολ με παγάκια «θολώνει» απ’ έξω χωρίς να το έχουμε βρέξει. Οι παρατηρήσεις αυτές μάς οδήγησαν να ανακαλύψουμε τη διαδικασία της εξάτμισης και να κατανοήσουμε ότι το νερό μπορεί να αλλάζει μορφή και να «ταξιδεύει» προς την ατμόσφαιρα. Θυμηθήκαμε ακόμη παραδείγματα, όπως τους υδρατμούς που βλέπουμε όταν βράζει μια κατσαρόλα ή όταν κάνουμε μπάνιο.
Έπειτα, πειραματιστήκαμε δημιουργώντας ένα σύννεφο μέσα σε ένα βαζάκι. Προσθέσαμε ζεστό νερό με λίγες σταγόνες χρώματος ζαχαροπλαστικής και τοποθετήσαμε παγάκια στο καπάκι. Σε λίγο, το σύννεφο άρχισε να σχηματίζεται μπροστά στα μάτια μας – κι έπειτα το «απελευθερώσαμε»! Ακολούθησε ένα ακόμη πείραμα, όπου φτιάξαμε βροχή μέσα σε μπολάκια, παρατηρώντας και μετρώντας τις σταγόνες που σχηματίζονταν και έπεφταν ξανά στο νερό.
Η διερεύνησή μας συνεχίστηκε με πειράματα μέσα σε διαφανή σακουλάκια που τοποθετήσαμε στο παράθυρο. Το νερό ζεσταινόταν από τον ήλιο, εξατμιζόταν, υγροποιούνταν και επέστρεφε σε μορφή σταγόνων, αποτυπώνοντας ολόκληρο τον κύκλο του νερού. Όταν προσθέσαμε χρώμα ζαχαροπλαστικής στο νερό, αναρωτηθήκαμε:
«Τι χρώμα θα έχουν οι σταγόνες που θα ξαναπέσουν;»
Με έκπληξη ανακαλύψαμε μέσα από την παρατήρηση ότι ήταν διάφανες. Απαντώντας σε αυτό το ερώτημα οδηγηθήκαμε στο συμπέρασμα πως η φύση «καθαρίζει» το νερό μέσα από τη διαδικασία του κύκλου του νερού.
Μέσα από αναζητήσεις σε βιβλία, στο διαδίκτυο και συζήτηση, τα παιδιά συνειδητοποίησαν πως το πόσιμο νερό στη Γη είναι πολύ περιορισμένο και προβληματίστηκαν για τους τρόπους προστασίας του. Συμφωνήσαμε ότι θα γίνουμε όλοι «φύλακες του νερού», ξεκινώντας από απλές καθημερινές συνήθειες, όπως το πώς να πλένουμε τα χέρια μας χωρίς σπατάλη.
Τέλος, αποτυπώσαμε τις παρατηρήσεις μας και δημιουργήσαμε μια ομαδική εικαστική σύνθεση με τον κύκλο του νερού, εμπλουτισμένη με λέξεις και έννοιες που μάθαμε κατά τη διάρκεια της δράσης.
Μέσα από τη διαδικασία αυτή, τα παιδιά ανέπτυξαν δεξιότητες παρατήρησης, υποθέσεων και εξαγωγής συμπερασμάτων, συνεργάστηκαν και εξέφρασαν ιδέες με δημιουργικό και επιστημονικό τρόπο, και κυρίως, ένιωσαν τη χαρά της ανακάλυψης και της ενεργής συμμετοχής στη μάθηση.
Τέλος, τα παιδιά ευαισθητοποιήθηκαν για την αξία της υδάτινης αειφορίας και συνειδητοποίησαν την ανάγκη προστασίας και εξοικονόμησης του νερού, κατανοώντας πως κάθε μικρή πράξη μπορεί να συμβάλει στη φροντίδα του πλανήτη μας.